Auteur Topic: Geschiedenis Oud Vossemeer  (gelezen 1059 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline webmaster

  • Administrator
  • Full Member
  • *****
  • Berichten: 133
  • Geslacht: Man
  • local historian
  • -Locatie: Willem van Beierenstraat
Geschiedenis Oud Vossemeer
« Gepost op: juli 24, 2017, 05:54:23 pm »

1511: In december 1511 overstroomden een aantal polders en ook Vrijbergen.

1530/1532: de Hikkepolder overstroomd en wordt in 1561 weer herdijkt. Ook nog 4 andere polders w.o. Nieuw-Kijkuit, nu Eendrachtspolder. De Eendracht wordt door de stormvloed verwijd. In 1532 had Vossemeer weinig schade. Voor Reimerswaal is dit het begin van het einde. Volgens sommige onderzoeken zouden de Roosevelts afstammen van wezen die opgevoed werden op 't Rosevelt en die afstamden van Reimerswaal o.a. van de vroegere burgemeester van Reimerswaal Piersz.

1548: Het dorp Vossemeer telt 16 huizen.

Frederik de Wit, 1555
Frederik de Wit, 1555

1555: Plannen van de ambachtsheren om de Eendracht af te dammen om zo hun gebied tussen het eiland Tholen en Steenbergen in te kunnen polderen, worden in opdracht van de landvoogdes opgeschort. De prins van Oranje (als heer van Steenbergen) en de markies van Bergen op Zoom steunen de plannen. Maar ze houden zich op de vlakte als de magistraat van de stad Tholen Hollandse en Vlaarnse steden en zelfs de staten van Holland mobiliseert om bij de keizer te protesteren Was dit plan verwezenlijkt, dan had de landkaart er in deze regio beslist heel anders uitgezien.

1557: Ter vervanging van de oude wordt een nieuwe molen gebouwd. Deze is op zijn beurt in 1581 vervangen en datzelfde gebeurt in 1690. In 1928 is deze houten standerdmolen De Vos definitief afgebroken.

1561: herbedijking Hikkepolder

1567: De heren geven grondkavels uit voor de stichting van het dorp Nieuw-Vossemeer, waarschijnlijk in de polder Nieuw-Kijkuit, nu Eendrachtspolder, zuidelijker dan nu dus. Na een brand en overstroming in 1583 duurt de herbedijking tot 1609. Drie jaar later wordt het dorp op de huidige plek gesticht.

gezicht op

Nieuw Vossemeer, anno 1784

1569: De Vogelzangpolder bedijkt. Kort na 1567 is er vanuit de Vogelzangpolderdijk een veer gesticht als verbinding met het nieuwe dorp, de oude haven werd door de bedijking afgesloten. Dit pontveer blijft honderden jaren in stand,tot februari 1973.

1570: De Allerheiligenvloed van 1 november 1570 berokkende schade aan Nieuw Vosmeerse zijde en Hikke, Karnemelkpot, Leguit, Oud-Kijkuit, Slabbekoorn en Vogelsangpolder.

1573: De Spanjaarden verslaan bij het dorp het 700 man sterke leger van de gouverneur van Veem, die een aanval op Bergen op Zoom in de zin heeft. De Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) woedt volop. Het Spaanse bolwerk op de Batterie, achter de in 1796 gestichte boerderij de Hikke

Het Spaanse bolwerk op de Batterie, achter de in

1796 gestichte boerderij de Hikke

1576: Op 7 oktober steken soldaten van de prins van Oranje het dorp in brand. Dit gaat geheel verloren.

1577: Op 17 april kiest Tholen als laatste van de Zeeuwse steden in de opstand de kant van de prins van Oranje. Het hele eiland volgt en de reformatie verdringt vervolgens de rooms-katholieke godsdienst.

1583: Ooorlogsinudaties aan Nieuw-Vossemeers zijde.

1585: De polder Slabbekoorn overstroomd en de polders Oost- en West Vrijberghe overstroomd.

1615: Het gilde Sint Sebastiaan wordt heropgerichtna een eerste bestaan van 1497 t/m 1594. Er worden 33 ‘goede en eerlijke mannen’ beëdigd om het dorp en de heerljkheid te verdedigen. Ieder van hen dient over twee bogen en een geweer te beschikken. In 1658 wordt het gilde opgeheven en een schutterij gevormd die omstreeks 1710 verdwijnt. Op het schilderij van st.Jan in het Ambachtsherenhuis is rechts het teken van de schutterij, groen met een vos in het wit.

1631: Slag op de Slaak, vlakbij Oud Vossemeer.Gewonnen door Marinus Hollare,vice admiraal van Zeeland (zie ook 1844)


Slag op de Slaak, linksboven staat Nieuw-Vossemeer,rechtsboven Vossemeer

1649: In 1613/1649 trekken de stamvaders van de Amerikaanse Roosevelt families van het Roseveltnaar Amerika.

Het gebied van

Oud-Vossemeer en de plaats van het Rosevelt.
Het Rosevelt is linksmidden ! Vergelijk met de hieronderstaande kaart.
Het gebied van Oud-Vossemeer en de plaats van het Rosevelt op een kaart van Hattinga, 1744.




Het gebied van Oud-Vossemeer en de plaats van het

Rosevelt.
Het gebied van Oud-Vossemeer en de plaats van het Rosevelt vermeld op een detailkaart van Hattinga, 1744!


1663: In het ambachtsherenhuis hangt ook dit portret, van Francois Manteau.


die volgens Delahaye 46 jaar predikant is geweest van 1619-1665. Op het predikantenregister in de NHkerk staat 1611-1663.

1677: Dominee Bursius, die zich door het plegen van tal van onregelmatigheden onbemind heeft gemaakt bij de inwoners, wordt door de classis het preken verboden. Het jaar daarop wordt hij geschorst.

1682: Op 26 januari woedt een geweldige storm waardoor veel polders overstromen. Ook het dorp komt in het water te staan. Of er mensen verdronken zijn, is niet overgeleverd. De polders Hikke(de inspringing bij het gemaal is daarvan een gevolg en de zoute weel wat later de Weele heette), Kerke, Leguit, Oud-Kijkuit, Oud Vossemeer,Slabbekoorn, Vogelsang en West Vrijberghe overstroomd.

1711: Bij storm en onweer vallen er op 11 mei verbazingwekkend grote hagelstenen.

1712: Op 24 augustus plundert een troep Franse soldaten het dorp en de stad Tholen en steekt deze gedeeltelijk in brand. De Spaanse successie-oorlog woedt en die eindigt een jaar later met de vrede van Utrecht.

1715: De polders Oost-Vrijberghe, Oud-Kijuit, Oud Vossemeer en Slabbekoorn overstroomd.

1720: De polders Leguit en Oud-Kijkuit overstroomd.

1721: De Hikke, Leguit, Oud Kijkuit en Slabbekoorn en Kerkepolder? waarin het dorp ligt, wordt overstroomd.

1736: Aanleg duiker in Hikkepolder (bij gemaal) door J.W. van't Rosevelt, rentmeester/heer van Oud-Vossemeer. Op de sluitsteen (zie ook 2005) staat Eerste steen gelegd door J.W. Rosevelt, onder de directie van W.E. Ferleman als dijkgraaf en A. van der Schoor, L(eendert).Rosevelt en G. van Dulmen als gezworenen. Leendert (v)Rosevelt was toen burgemeester van Oud Vossemeer.

1760: Op 20 januari worden in heel het eiland trillingen gevoeld van een aardbeving. Vier jaar eerder was dat ook al het geval.

1750: De polder Nieuw-Vrijberghe overstroomd.

1766: Op liet grondgebied van Oud-Vossemeer staan 102 huizen. 12 barakken, 54 schuren en stallen en 26 boerderijen.

1768: Het nieuwe rechthuis met gevangenis wordt in gebruik genomen. Het eerste rechtshuis stond tegenover de ingang van de kerk. Er komen echter allerlei gebreken voor de dag, die op kosten van de aannemers hersteld worden en daarom prijkt het jaartal 1771 op de voorgevel. Het gebouw is in 1954/1955 gerestaureerd. De aandeelhouders van de NV . Ambachtsheerijkheid Oud- en Nieuw-Vossemeer en Vrijberghe vergaderen er ieder jaar in juni. In het ambachtsherenhuis het schilderij op de schouw Justice (gerechtigheid)van Jacob Xavery met rechtsboven Rosevelt wapen. Een kopie van dit schilderij hangt ook in het museum of Warm Springs,Georgia,USA en het huis van Eleanor Roosevelt ! Ook een schilderij van Balthasar Beschey 1708-1776, allegorie op handel en voorspoed, Hermes en Thaleia (Grieks) Mercurius and Fortuna (Romeins)

1774: De ambachtsheren kopen een deel van de in het noordwesten aan hun gebied grenzende heerlijkheid Vrijberghe. De resterende delen verwerven ze in 1781 en 1845. Tot 1816 is Vrjberghe een zelfstandige gemeente, daarna wordt ze met Oud-Vossemeer verenigd. Bovenop de dijk bij de boerderij de Krabbe stond het rechtshuis van Vrijberghe, in de polders van Vrijberghe stonden wat arbeidershuisjes(1869) die tegen 1900 verdwenen zijn.

1781: In de nacht van 11 op 12 juni woedt een felle brand in het dorp. Zeven huizen en twaalf grote en kleine schuren gaan in vlammen op.

1766:Het dorp bestaat uit 150 huizen, een molen en 2 meestoven. het telt 564 personen boven de 3 jaar.

1784: Uitgave over Oud- en Nieuw Vossemeer en Vrijberghe door Jacob Ermerins, heer van Oud-Vossemeer, onderdeel van een 8 delige serie.

Gezicht op Oud

Vossemeer vanuit Gankelweg  1784

1795 In februari worden vesting en eiland Tholen zonder slag of stoot overgegeven aan de Fransen. De bezetting zal tot het voorjaar van 18l4 duren. De burgerij stelt 7 (en in Nieuw-Vossemeer 4) tijdelijke afgevaardigden aan die een door het volk benoemd dorpsbestuur installeren (alle zittende functionarissen worden herbenoemd). Dit is een gevolg van de inval van de Fransen, met hun ideeën van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Predikant J.W. de Bruyn en koopman G. v d Linde worden in april en mei namens de inwoners afgevaardigd naar Middelburg, waar de representanten van het volk van Zeeland vergaderen. In 1806 bereiken ambachtsheren en burgerij overeenstemming over de verdeling van de eigendommen en middelen.

1798: Oud-Vossemeer telt 876 inwoners.

1798 plm. Kijkje op

smidsklokje, Ambachtsherenhuis en links

Roosevelthuis.

1798 plm. Kijkje op smidsklokje, Ambachtsherenhuis en links Roosevelthuis


1798: De Johannes de Doperkerk, na de reformatie door de protestanten voor hun eredienst in gebruik genomen, komt definitief aan de Ncderduits Gereformeerde gemeente. Deze betaalt de rooms-katholieke gemeenschap daarvoor een schadevergoeding van 160 gulden en 13 stuivers. In 1834 wordt het gebouw aanzienlijk verbeterd en ook in 1913/14 vindt een restauratie plaats.

1808:De polders Nieuw Vrijberghe, Oost-Vrijberghe, Oud-Kijkuit, Oud Vossemeer,Slabbekoorn, Vogelsang en West Vrijberghe overstroomd.

1809: Op zijn rondreis door Brabant en Zeeland rijdt koning Lodewijk Napoleon op 5 mei door het dorp. Een dag eerder is hij in Nieuw-Vossemeer en de koning besluit dit dorp bij Brabant te voegen, gezien de ligging aan de oostkant van de Eendracht.

1812: Op 12 juni wordt in het dorp Jonkheer Eduard August Otto de Casembroot geboren, die het brengt tot gouverneur (opvoeder) van de oudste zoon van koning Willem III. Daarna is hij minister van oorlog (1859) en lid van de Raad van State (1862). Hij overljdt in 1883 in Den Haag.

1825: De polder Slabbekoorn overstroomd.

1829: Het leesgezelschap Leeslust wordt opgericht. Wordt opgeheven in 1988.

1832: Eerste kadasterale kaarten van Oud Vossemeer

1836: Op 30 mei wordt de eerste steen gelegd van de nieuwe dorpsschool aan de Molenstraat (tot dan werd school gehouden in een zijheuk van de hervormde kerk). In 1883 wordt deze school vernieuwd en in 1970 wordt de huidige Die Heenetrechtschool in gebruik genomen.

1836: Een groep lidmaten scheidt zich af van de hervormde gemeente. Eerst zijn de bijeenkomsten in het huis van de Later, metselaar, daarna in het huis aan 't veer links van de weg naar de veerpont, daarna in de Blinden Hoek naast 't Ambachtsherenhuis. Dit wordt de Kruisgemeente (1850), later de Christelijk Gereformeerde Kerk (1863) en uiteindelijk de Gereformeerde Kerk (1892). Sinds 1851 kerkt men in de Molenstraat, tot in 1877 een kerk wordt gebouwd in de Hofstraat (die is in 1975 afgebroken en vervangen door het huidige gebouw).

1841: De rooms-katholieken, die tot dan in Nieuw-Vossemeer kerken, nemen op 16 december een eigen kerk in gebruik aan de Dorpsweg.

1844: Op 9 februari wordt de bedijking voltooid van de Holarepolder.(zie ook 1631)

1848: In de ochtend van 19 oktober worden in het hele eiland schokken gevoeld van een aardbeving.

1850: In de Hikkepolder wordt een tweede molen, De Jager, gebouwd. In 1970 is deze aangekocht door De Hollandsche Molen. Zes jaar later is de restauratie van de molen gereed.

1852: Op een gedeelte van het Rammegors wordt de Van Haaftenpolder bedijkt.

1855: Op 29 juli wordt het aanleggen aanbesteed van een grindweg tussen het dorp en de stad Tholen.

1864: Meer dan 100 inwoners worden het slachtoffer van de pokken. Van hen overleeft zo’n tien procent deze kwaal niet, waaronder 2 kinderen van de fanm. van Doorn. (zie 2005) Een veel dodelijker cholera-epidemie laat twee jaar later het dorp praktisch ongemoeid.

1867: De inwoners Pieter Mees en Wouter Moors melden zich als vrijwilliger aan voor het leger van paus Pius IX (de zogenaamde zouaven), die zijn gebied wil verdedigen tegen de eenheidsbeweging Italië. Twee Jaar later keren ze ongedeerd terug in het dorp en in 1891 verleent een latere paus hen de bronzen medaille Bene Merenti.

1870: Onder de naam Eendracht wordt een rederijkerskamer opgericht Deze bestaat nu nog als toneelvereniging en is de oudste vereniging van het dorp.

1877: Tussen de Joanna Mariapolder en Vrijberghe polderen de ambachtsheren de Sluispolder in. Het is in het Thoolse deel van de ambachtsheerljkheid de laatste polder die tot stand komt.

1892: Uit de Gereformeerde Kerk maakt zich een groep los, die uiteindelijk in 1946 aansluit bij de Chr. Geref. Kerken. Men kerkt in de Molenstraat.

1899: Bij de achtste volkstelling worden 1976 inwoners geteld in 395 huishoudens.